Ένα πρωϊνό, ένας μαλάκας και εμείς....

Ήταν ένα συνηθισμένο πρωϊνό, εκείνο της 30ης Νοεμβρίου του 2009, ένα πρωινό σαν όλα εκείνα που ξεκινούν με έναν καφέ, ένα φιλί, μία σκέψη, κάποια προσδοκία, μπερδεμένες επιθυμίες και καθημερινές υποχρεώσεις. 

Τίποτα δεν προμήνυε αυτό που θα ακολουθούσε.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το προηγούμενο βράδυ, όλα έμοιαζαν κανονικά, το φεγγάρι, η μουσική, το ποτό, οι φίλοι, τα προβλήματα κάθε είδους που σε κάνουν να κοιμάσαι με το ένα μάτι ανοιχτό.

Βέβαια η ζωή σου ποτέ δεν ήταν απολύτως ήρεμη (ούτε και η δική μου) αλλά σε γενικές γραμμές φαινόταν ότι τα είχες καταφέρει.

Είχες γεννηθεί στη δεκαετία του ’70, πήγες σχολείο στη δεκαετία ’80, αρχές ’90 μπήκες στο Πανεπιστήμιο, υπηρέτησες τη «μαμά» πατρίδα και στη συνέχεια ανάλογα με τις προτεραιότητες σου (ή αυτές της οικογένειας σου) επέλεξες κάποιο επαγγελματικό δρόμο.

Παρότι γεννήθηκες σε μία δεκαετία όπου στη χώρα των Δαναών συνέβησαν μεγάλες αλλαγές ήσουν πολύ μικρός για να θυμάσαι και συνεπώς να έχεις δική σου κρίση για τα τεκταινόμενα. 

Όσα γνωρίζεις για τη δεκαετία που γεννήθηκες ( και τα γεγονότα που συνδέθηκαν με αυτή) τα έμαθες από αφηγήσεις γονέων, Δασκάλων, φίλων, συγγραφέων, συρραφέων, διαμορφωτών της κοινής γνώμης κα.

Ύστερα ήρθε το σχολείο, όμορφα και ξέγνοιαστα χρόνια, στα ραδιόφωνα έπαιζαν οι Duran Duran, το μαλλί σου έμοιαζε σε κάτι μεταξύ άφρο-τραβόλτα και Simon Le Bon, στα κρυφά άκουγες και Iron Maiden. Ήσουν τυχερός γιατί δεν φορούσες σχολική ποδιά, ούτε είχες μάθημα το Σάββατο. 

Τα προβλήματα σου είχαν να κάνουν με θέματα όπως ο αυνανισμός (θα μιλήσουμε εκτενέστερα για αυτό παρακάτω), τα κορίτσια, το στήθος των κοριτσιών, η καζούρα των συμμαθητών σου και το χαρτζιλίκι το γονέων.

Στη δεκαετία του ’80 βίωσες και κάποιες κοινωνικές ανακατάξεις στη χώρα των Πελασγών. 

Θυμάσαι το 1981 και τον ενθουσιασμό με τον οποίο η οικογένεια σου (ή έστω μέρος της οικογενεία σου) υποδεχόταν το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα στην εξουσία? 

Ναι, το θυμάμαι και εγώ , είμασταν μαζί στους πανηγυρικούς εορτασμούς, πολύ μικροί βέβαια (μόλις 7-8 χρόνια ζωής ) αλλά ήταν έντονες στιγμές. Επίσης, τη δεκατία του ’80 ξεκίνησες να βλέπεις Δυναστεία(Dynasty) και Eurovision (εντάξει δεν είναι ντροπή να το παραδεχτείς τώρα πια), ο μπαμπάς αγόρασε βίντεο (αυνανισμού συνέχεια), η Εθνική Ομάδα κέρδισε το Eurobasket, πήγαινες θερινά σινεμαδάκια, θαύμαζες τον Τομ Κρουζ, αν ήσουν τυχερός μπορεί και να πήγες διακοπές μόνος με τον κολλητό σου για πρώτη φορά εκεί γύρω στα 15. 

Γεγονότα όπως η επανεκλογή του Πα.Σο.Κ το 1985, το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ, κάποιοι σεισμοί, καινούργιες ασθένειες, η πείνα στην Αφρική και άλλα τέτοια σε άφηναν αδιάφορο καθώς ζούσες μέσα στην ανεμελιά, τις προσδοκίες και τον αυνανισμό. 

Στο σχολείο είχες μάθει για τα κατορθώματα των προγόνων σου, τις ηρωικές στιγμές των Α(ρ)χαιών, τη σημασία της Εκκλησίας και της Πίστης, τιμούσες με πάθος την επέτειο του Πολυτεχνείου αλλά όλα αυτά ήταν μακρυνό παρελθόν για εσένα. Εσύ κοίταζες μπροστά με μάτια γουρλωμένα γεμάτα ανυπομονησία, έτοιμος να ρουφήξεις τη ζ(Ζ)ωή και τις εμπειρίες που θα ξεκινήσουν με την ενηλικίωσή σου.

Κάπως έτσι πέρασε η περίοδος των σχολικών ετών (παιδική ηλικία και εφηβεία) λίγο Πα.Σο.Κ, λίγο αυνανισμός, λίγο διάβασμα και το θαύμα έγινε.
Αφού κατάφερες να απομνημονεύσεις με απόλυτη επιτυχία εκατοντάδες σελίδες πέρασες στο Πανεπιστήμιο (σε ποιά σχολή δεν έχει ιδιαίτερη σημασία) και τώρα ήταν η ώρα να ξεκινήσεις μία νέα περίοδο στη ζωή σου.
Πανεπιστήμιο, φοιτητικά χρόνια, επιτέλους το μικροαστικό όνειρο έχει μπει σε σωστή πορεία.
Γενιές και γενιές, προσδοκίες και επιθυμίες, όλα φαίνεται ότι θα εκπληρωθούν στο πρόσωπό σου.

Τα πρώτα χρόνια πέρασαν σαν ένα όμορφο όνειρο: πάρτυ, νέες γνωριμίες, καινούργια πρόσωπα στη ζωή σου, εκδρομές, εξεταστικές, καταχρήσεις, ατελείωτες φιλοσοφικές συζητήσεις, άντε και κανένα μάθημα.
Έκλεψες κάποιες φορές στις εξετάσεις, "έγλυψες" και για ένα μεταπτυχιακό, έκανες και τον μαλάκα σε όλα τα περίεργα που έβλεπες να συμβαίνουν γύρω σου πχ κομματικές παρατάξεις στη Σύγκλητο, αιώνιους φοιτητές, καθηγητές με κομματική ταυτότητα. 

Δεν θα άλλαζες εσύ τον κόσμο.

Και τώρα τι?


Η είσοδος των Σταυροφόρων στην Κωνσταντινούπολη, τουΕυγένιου Ντελακρουά, 1840. Η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους όξυνε τον ελληνικό εθνικισμό και την απέχθεια για τους Λατίνους.

Όχι ακόμα, είχες (είχαμε) άλλη μία υποχρέωση ... Στρατιωτική θητεία.

Οι γνωριμίες , υπήρχαν ή όχι, έπρεπε να βοηθήσουν για μια καλή μετάθεση, έτσι και έγινε.

Έκανες πάλι τον μαλάκα για 1,5 χρόνο, έκανες πάλι ότι δεν έβλεπες όλα τα περίεργα που συνέβαιναν γύρω σου (πχ: προαγωγές στο στρατό με κομματικά κριτήρια, ταξικές διαφορές και διαφορετική αντιμετώπιση κα) και ..πέρασες ήρεμα και όμορφα.

Ήσουν γύρω στα 26 έχοντας τελειώσει με τις Σπουδές (πτυχίο και μεταπτυχιακό), τον Στρατό και έπρεπε να κοιτάξεις τι θα κάνεις με το μέλλον σου. 

Εδώ ακριβώς έκανες τον πρώτο μικρό απολογισμό.

Μάλλον ήσουν περήφανος για την μέχρι εκείνη τη στιγμή πορεία σου. Χωρίς μεγάλα προβλήματα είχες καταφέρει να ολοκληρώσεις έναν σημαντικό κύκλο.

Σίγουρα υπήρχαν πράγματα τα οποία είχες δει να συμβαίνουν στη χώρα των Γραικών και τα οποία σε έκαναν να αναρωτιέσαι για την (δυσ)λειτουργία του πολιτικού συστήματος αλλά και της γενικότερης νοοτροπίας του μέσου πολίτη αλλά εσύ δεν θα άλλαζες τον κόσμο. 

Άλλωστε αυτό που είχες (είχαμε) μάθει ήταν να κάνεις(-ουμε) τον μαλάκα. 

Έκανες τον μαλάκα για να περάσεις στο Πανεπιστήμιο, έκανες τον μαλάκα για να τελειώσεις το Πανεπιστήμιο, έκανες ξανά τον μαλάκα για να ξεμπερδέψεις με το στρατιωτικό, έκανες τον μαλάκα όταν έβλεπες "γαλάζιους" ή "πράσινους" επαγγελματίες της Πολιτικής (κάποιον από τους αιώνιους φοιτητές) να είναι διεφθαρμένοι, αλλά σε γενικές γραμμές εσύ τα είχες καλά με τον ευατό σου γιατί εκτός από την συνήθεια του αυνανισμού είχες κοφτερό μυαλό και έκανες (ή τουλάχιστον προσπαθούσες να κάνεις) το σωστό. Είχες περάσει μια καλή δεκαετία ζωής ενώ μία νέα περίοδος ήταν έτοιμη να ξεκινήσει.




Και ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς το μικροαστικό ελληνικό όνειρο είχε αρχίσει να αποδίδει καρπούς. 

Μία καλή θέση στο Δημόσιο, μία καλή μετάθεση, ένας καλός μισθός , μία σίγουρη και διασφαλισμένη πορεία δίχως πολλές εκπλήξεις. 

Ταξίδια, εμπειρίες, γνωριμίες, βελτιώθηκες σαν άνθρωπος, αλλά κάτι άρχισε να αλλάζει στην χώρα των Αχαιών.

Είχαν περάσει 20 χρόνια (πόσο γρήγορα περνάει ο καιρός) και εσύ ήσουν ένας νέος άνθρωπος με πλούσιες εμπειρίες, δίχως σοβαρούς προβληματισμούς και ελπίδες για ένα μεγαλύτερο σπίτι σε μία μικροαστική περιοχή της Αθήνας. Είχες κάνει αρκετούς φίλους και είχες συλλέξει στιγμές πολύτιμες για την μετέπειτα απομυθοποίηση του αστικού οράματος. Άλλωστε είχες την ψευδαίσθηση ότι είσαι και εσύ μέρος αυτού. Νέα εποχή για την χώρα των Δωριέων, η Ευρώπη , το Κοινό Νόμισμα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, αθλητικές επιτυχίες και διακρίσεις, ένα όνειρο από το οποίο δεν ήθελες να ξυπνήσεις.

Μέχρι εκείνο το πρωινό, εκείνο το πρωινό που ήταν η αρχή του τέλους για ένα οικοδόμημα που είχες φτιάξει με ότι πολυτιμότερο είχες, την ματαιοδοξία και την ανάγκη σου για ασφάλεια.

Εκείνο το καταραμένο πρωϊνό που ήλπιζες να μην έρθει ποτέ. 

Οικονομική κρίση, εκτροχιασμός ελλειμάτων, ανάγκη για οξυγόνο από το εξωτερικό αλλιώς ...."Catastrophe sans précédent"
Η χώρα είναι στην εντατική, έπρεπε να αυτομαστιγωθείς, ήρθε η ώρα να πληρώσεις για τον μαλάκα που έκρυβες μέσα σου. 

Ξαφνικά τα πρόσωπα άλλαξαν, έπεσαν οι μάσκες και άρχισαν οι πολυεπίπεδες αναλύσεις για τα αίτια της οικονομικής/κοινωνικής κατάρρευσης του σύγχρονου Ελλαδικού κράτους. Και εσύ μπερδευτηκες ακόμα περισσότερο καθώς στο μυαλό σου τα πράγματα ήταν συγκεχυμένα, εικόνες σκόρπιες που δεν μπορείς να βάλεις σε τάξη. 

Αριστερά, δεξία, εθνικιστές, συνωμοσιολογία, πατριδολαγνεία, πατριδοκαπηλεία, υποκρισία, θυμός, απογοήτευση, φθόνος, βία, εκβιασμοί, ανομία, υπερβολές, ασυναρτησίες, χυδαιότητα και διχασμός.

Ποια είναι η λύση?

Πως θα σωθεί το οικοδόμημα?

Πως μπορείς να χωρέσεις στην ίδια χώρα ανθρώπους που μισούν βαθύτατα ο ένας τον άλλο...

Πως μπορείς να τα βάλεις με τον μαλάκα που κρύβεις μέσα σου.

Αγαπημένε μου ...Τελικά από το πολύ "κάνε το κοροϊδο/μαλάκα/ηλίθιο"...γίναμε κοροϊδα/μαλάκες/ηλίθιοι, και ως τέτοιοι πρέπει να κοιτάχτουμε στον καθρέφτη.

Για πρώτη και ίσως τελευταία φορά.

Βλέπεις ομοιότητες?

Jean-Luc Godard: 'Film is over. What to do?'

Godard in the 60s, with Anna Karina Photograph: Sipa Press/Rex

Jean-Luc Godard has a solution to Europe's financial crisis. It's as simple and ingenious as one would expect from the man who, with all the young guns of the Nouvelle Vague, freed cinema from its studio straitjacket in the 1960s. "The Greeks gave us logic. We owe them for that. It was Aristotle who came up with the big 'therefore'. As in, 'You don't love me any more, therefore . . . ' Or, 'I found you in bed with another man, therefore . . . ' We use this word millions of times, to make our most important decisions. It's about time we started paying for it.

1. Film Socialisme
2. Production year: 2010
3. Country: Rest of the world
4. Cert (UK): PG
5. Runtime: 101 mins
6. Directors: Jean-Luc Godard
7. Cast: Catherine Tanvier, Christian Sinniger, Patti Smith, Robert Maloubier
8. More on this film

"If every time we use the word therefore, we have to pay 10 euros to Greece, the crisis will be over in one day, and the Greeks will not have to sell the Parthenon to the Germans. We have the technology to track down all those therefores on Google. We can even bill people by iPhone. Every time Angela Merkel tells the Greeks we lent you all this money, therefore you must pay us back with interest, she must therefore first pay them their royalties."
He laughs, I laugh, someone listening in the next room laughs. Godard is, of course, against the whole bourgeois capitalist concept of copyright: he gives it the finger in a none-too-subtle gag at the end of Film Socialisme, the latest salvo in his 40-year war against Hollywood, released last week. Cinema's enfant terrible may be 80, but he's lost none of his genius for contrarian cheek.
Film Socialisme is vintage late-Godard in all its baffling glory: a numbing assault on the eyes, brain and the buttocks, that takes liberties with your patience and mental endurance, but has an undeniable originality. There is no story of course, heavens no. Instead, we are at sea on a cacophonous Mediterranean cruise ship, a floating Las Vegas drowning in over-consumption, where a Greek chorus of actors and philosophers wander among the middle-aged passengers quoting Bismarck, Beckett, Derrida, Conrad and Goethe in French, German, Russian and Arabic.
It's not an easy watch. The will to live frequently slips away as images of the last tortured century pass before our eyes – only to be revived again by Godard's sublime shots of the ship and the sea, or some random quotation that hits its mark. "To be right, to be 20, to keep hope," we hear as Patti Smith wanders the decks with her guitar, like a sullen teenager. So is this the future of film, as Godard's supporters claim? I'm not sure. All I know is that no one else makes films like this. And what other major director would put the whole thing on YouTube, albeit playing at lightning speed, the day before it was released?
A man eaten by his own myth
Godard's diehard disciples see it not just as a metaphor for Europe – a ship of aging malcontents adrift in their own history – but as a manifesto for a "new republic of images", free from the dead hand of corporate ownership and intellectual property laws. This new cinema will be cut and pasted together in a world beyond copyright, where droit d'auteur will soon seem as medieval as droit du seigneur. Until now, Godard has shed little light on his creation, having gone awol just as the film was premiered at Cannes this year, leaving only the message: "Because of Greek-style problems, I cannot oblige you at Cannes. I would go to the death for the festival, but not a step further."
This is the kind of cartoon Godard we are familiar with, the Godard of the grand gesture, the Godard who has been a stock character of intellectual jokes ever since he veered off into Maoist obscurantism after rewriting the rules of cinema in the early 1960s with films like A Bout de Souffle (Breathless). Egged on by Raoul Coutard, his brilliant director of photography, he shot on the fly with handheld cameras and no script to speak of, opening the way not just for the French New Wave but a whole generation of independent directors the world over. Scorsese, Tarantino, Altman, Fassbinder, De Palma, Soderbergh, Jarmusch, Paul Thomas Anderson – in one way or another, they and countless others modelled themselves on this enigmatic Swiss director with an inexhaustible line in snappy aphorisms that will keep film theorists in work for centuries: "Photography is truth. The cinema is truth 24 times per second"; "A story should have a beginning, a middle and an end, but not necessarily in that order."
Somewhere along the way, though, the man appears to have been eaten by the myth. The Godard sitting before me in a Paris flat, wearing a T-shirt so tight it gives him the air of a bristly, bespectacled Buddha awoken from his afternoon nap, is so much more human, so much more childlike than the legend. He has a slight lisp. He is playful and patient. He tries to answer questions others might take as insults. He makes sense, mostly. It is hard to see him as "the shit" fellow New Wave director François Truffaut fell out with in the 1970s.
He is even nice about Hollywood, or at least the Hollywood of the 1930s-1950s, "that could make films like no one else could. Now even the Norwegians can make films as bad as the Americans." He raves about the non-narrative form of westerns. "All you know is that a stranger rides into town." I ask about the pressure of being seen as the auteur's auteur, a permanent visionary. "I am not an auteur, well, not now anyway," he says as casually, as if it was like giving up smoking. "We once believed we were auteurs but we weren't. We had no idea, really. Film is over. It's sad nobody is really exploring it. But what to do? And anyway, with mobile phones and everything, everyone is now an auteur."
Godard rarely gives interviews and often cancels them. For more than 30 years, he has tried to find a new language of film, locking himself away in his garage in the dull Swiss town of Rolle. A French philosopher told me he once spent a week waiting in vain outside his house for an audience. I ask about the significance of the llama and the donkey in Film Socialisme, which have prompted much chin-stroking among critics. "The truth is that they were in the field next to the petrol station in Switzerland where we shot the sequence. Voilà. No mystery. I use what I find." He says people often find meaning in his films that are not there. I begin to wonder if Godard has been greatly misunderstood: is he in fact much simpler than he seems?
"People never ask the right questions," he says. "My answer to the person who will never ask me the right question about this film is that the image I really like is the one about Palestine, the trapeze artists." This is a metaphor for the beauty that will be born the day Jews and Arabs learn to work together.
We are edging towards the prickly subject of Godard's alleged antisemitism, a subject that reared its head again last year when he got an honorary Oscar. His hostility to Israel and strong support for the Palestinian cause has often been conflated with a hatred of Jews, a claim he says is "idiotic". The philosopher Bernard Henri-Lévy, who worked with him on a number of aborted projects about "the Jewish being", once called him a man "trying to cure himself of his antisemitism". This may or may not come from his upper-class Swiss-French family, many of whom were sympathetic to Vichy. In Film Socialisme, he again puts his hand in the wasps' nest with such lines as: "How strange that Hollywood should be invented by the Jews."
The existential Lassie
Another book accusing him of antisemitism appeared a few weeks ago by the intellectual Alain Fleischer. Fleischer defines an antisemite as anyone opposed to Israel's existence; he admits, however, that Godard was an antisemite only in so much as "a Jew can sometimes be". I try to goad him into a reply but he is having none of it. "It makes me sad. He says the man has said this, but the man and the work are very different things." I ask if that means the man may be antisemitic but the work is not, but Godard waves his hands. "No, no! It's all ridiculous."
I make to leave, asking what he's doing next, and he jumps up like a teenager and goes rummaging in the next room, returning with a script. "Take it," Godard says, dedicating it to "the guardian of cinematography", for some reason thinking I may be able to help get it made. I'm touched, but deeply saddened that a great pioneer of cinema is having to huckster like this.
Or is he? Is he, at 80, just getting it out there – like putting his film on YouTube? As I walk down the Boulevard Magenta, I wonder if I should make it myself, since copyright and the idea of the auteur no longer mean anything to Godard. It's called Adieu to Language, which it very much is. It's about a couple and a dog, and life and death and everything else, though the dog is the real star. Yes, maybe I should make it. But is the world ready yet for Lassie: One Dog's Quest for Purpose in an Existential Universe? Or, crazier still, a Godard film with a happy ending?